Coğrafya Dersi

coğrafya dersi, lise coğrafya dersi, coğrafya dönem ödevleri, coğrafya dersi dönem ödevleri, coğrafya dersi slaytlar
 
AnasayfaAnasayfa  TakvimTakvim  SSSSSS  AramaArama  Üye ListesiÜye Listesi  Kullanıcı GruplarıKullanıcı Grupları  Kayıt OlKayıt Ol  Giriş yapGiriş yap  

Paylaş | 
 

 Nüfus Piramitleri Tümüyle Yanlış Öğretiliyor

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
ErtuqruL
Admin
avatar

Mesaj Sayısı : 294
Rep Puanı : 810
Kayıt tarihi : 15/02/09
Yaş : 32
Nerden : İstanbul

MesajKonu: Nüfus Piramitleri Tümüyle Yanlış Öğretiliyor   Cuma Eyl. 11, 2009 10:56 am

Son günlerde sitede bir hava değişikliği olsun biraz da bilimsel bir konuyu tartışalım istedim. Özünde tartışılacak bişey yok. Ülkemizde nüfus piramidi tabir edilen (adlama hatalı) diyagramlar yanlış öğretilmektedir. Nasıl sorusunun cevabı şöyle bizde öğretilen piramit konusu Türkçe yayınlarda ilk kez değerli hocam Prof. Erol TÜMERTEKİN tarafından dile getirilmiş (Tarihini bilmiyorum), daha sonra MEB müfredatına kazandırılmıştır. Erol hocamı yermek gibi bir densizlik haddim olmadığı gibi çapım da yetmez. Ancak Tümertekin hocam konuyu ilk kez gündeme taşıdıktan bu yana sanırım (?) 30 yıl geçti. O günkü dünyanın Nüfus teorisi ve eğitim anlayışı ile bugünkü nüfus teorisi ve eğitim anlayışları tümüyle farklıdır. Bu nedenle hala bu tip teorileri dilimize kazandırması için Tümertekin hocamızı bekleyenlerin ne denli önemli bir yanılgı içinde olduklarını vurgulamak isterim.

Aşağıdaki linkte siz değerli meslektaşlarımın MEB 10. Sınıf kitabında ya da piyasada bulunan tüm kitaplarda yer alan biçimiyle piramitler (5 e gruba ayırma şeklinde) verilmiştir.

[Linkleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]


(Bu siteyi hazırlayan meslektaşımıza ayrıca teşekkür ederim. Kendisini asla tenkit etme amacım yok aksine bu yaklaşımı sayfasına güzelce taşıdığı için burayı link verdim. Yanlış anlama olmasın...)

Bu teoriye göre ülkelerin nüfus yapıları 5 gruba ayrılmaktadır. Bunlar gelimişlik düzeyine göre sınıflandırılırlar. Ancak ülke piramidinden gelimişlik düzeyi bulmak fal bakmak gibi bişeydir. Çoğu arkadaşımız aşağıda verilen linki tıkladığında (ki bu link defalarca verildi ve sanırım görmeyen coğrafyacı kalmadı) sükutu hayale uğradılar. Çünkü bizim anlattığımız piramit versiyonlarını bulmak ancak Aborjinler veya Kenyanın piramidine bakıldığında ilk (1. grup üçgen piramit) geçerli olabiliyordu. Burada herkesin kafa karıştı ama kimse pek üzerinde durmadı.

[Linkleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]

Bu linkte istediğimiz ülkenin adını yılını seçerek nüfus piramidini görmemiz mümkün ama bizim anlattığımızla alakası yok.

Özellikle bizim anlattığımız biçimiyle yapılan hatanın boyutunu görmek bakımından ikinci evre olarak verilen (kenarları içbükey üçgen piramit) piramidi inceleyelim.


[Resimleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]

Burada ve MEB kitabında yer alan piramide göre açıklama şöyle;

"Düzgün üçgen piramidine göre kenarları içe çökük (?) bir özellik gösterir. Bu piramit, 0-5 yaş grubundaki ölüm oranlarının yüksek olduğu ülkelerin piramididir. Bu tür piramitler İran ve Nijerya gibi gelişmekte olan ülkelerde görülmektedir."
MEB 10 Sınıf Kitabı Sayfa 72

Şİmdi bu açıklama ile ilgili felsefi yorumlara girmeyeceğim. Bu kısmı siz değerli meslektaşlarımın yorumlarına bırakıyorum. Ancak cümlelerin facia olmasının dışında neden sadece 0-5 yaş grubu... Mantıklı olan şu ki bu tip bir grafik ancak tüm yaş gruplarında ölümlerin fazla olduğu bir ülkeye ait olabilir. Eğer yalnızca 0-5 yaş olsaydı tabanda bir önceki evreden daha az nüfusla karşılaşmak gerekirdi(Ölüm oranı burada arttığı için). Diğer taraftan Kenya ile İran piramitlerinin böyle olduğunu söylemek hele de İranı bu kapsamda değerlendirmek çok ciddi bir yanlışlıktır.
Aşağıda İran 2005 piramidi yer almaktadır ki bu da yapılan hatanın boyutunu görmek bakımından oldukça önemlidir.

[Resimleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]

Gelelim olması gerekene...

Dünya'da artık herkes tarafından kabul edilen ve eğitim sisteminde yer alan nüfus sınıflandırması "The Demographic Transition Model (DTM)" olarak adlandırılmaktadır. Bu modelde esas olarak dört piramit türü ve beş temel evre vardır.


[Resimleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]

1. tip piramitler ve görüldüğü evreler
Birinci aşama sanayi devrimi öncesi ülkeleri betimler. Burada hem doğum hemde ölüm oranları tüm yaş gruplarında yüksek olmakla birlikte piramit kabaca yamaçları içbükey üçgen şeklindedir. Taban genişliğinin fazla olması nüfus artışının çok hızlı olduğunu gösterir.
İkinci dönemde piramidde yaşanan en belirgin değişim yamaçlardaki içbükeyliğin giderek ortadan kalkması nüfusun patlama derecesinde hızla artmasıdır. Bu durum ölüm oranlarının hızla azaldığı ancak doğumların şiddetlendiği ülkelere aittir. Burada birinci ve ikinci piramitler "pozitif (artan nüfus) piramit olarak adlandırılır. "

2. tip piramitler ve görüldüğü evreler
Üçüncü döndemde ülkede giderek nüfus artışı düşer ve piramit tabanı daralmaya başlar. Ancak buradaki daralma bir kırılmadan çok iki yamacında simetrik biçimde bükülmesidir. Yani artış hızında bir dengelenme söz konusudur. Artık doğum oranı da düşmüştür. Böylece optimum nüfus olarak anlatılan "statik (durağan) piramitler" ortaya çıkar (Çan eğrisi piramitler de denilen).


3. tip piramitler ve görüldüğü evreler
Dördüncü dönemde artık ülkede doğum oranları çok ciddi biçimde azalmış buna bağlı olarak tabanda büyük bir daralma ortaya çıkmıştır. Bu piramitlerde ortalama yaşam süresi fazla olduğundan dikey eksen sayısal değerleri diğer piramitlerden farklıdır. Taban daralması bu grafiklerin "negatif (gerileyen) piramitler" olarak adlandırılmasına yol açmıştır.

4. tip piramitler ve görüldüğü evreler
Son dönemde artık ülkede nüfus değişimi durağan bir hal alır. Bu aşamada her ülkenin kendi özgün koşulları ve ülkede izlenen nüfus politikaları devreye girer. Bu sayede altı üstü hemen her yeri farklı özellikler gösteren piramit tipi ortaya çıkar. Özellikle gelişmiş ülkelerde (sanayi sonrası ülkeler) taban daralması daha sonra yapılan uygulamalarla yerini taban genişlemesine bırakır. Bu tip karışık piramitlere "komplex (karma) piramit" adı verilir.


[Resimleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]

Bu şekil konuyu açıklamak için tam yeterli değildir (Özelikle burada benim 4. tip dediğim karma tip yoktur)

Görüldüğü gibi aslında bugün kabul edilen görüşün biz oldukça uzağındayız. Ayrıca çeşitli kaynaklardan elde edilen piramitler bizim fikirlerimizle örtüşmüyor. Çünkü bizde bir yanlışlık var. Kafanızı daha fazla şişirmeden aşağıda bu görüşü ve ayrıntıları içeren basit bir arama ile wikipedia nın English versiyonunda karşımıza çıkan linki sizlerle paylaşmak istiyorum. Sanırım buradaki grafikler ingilizce olsada aklımızda anlattıklarımla ilgili soru işaretlerini ortadan kaldıracaktır.

[Linkleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]

Yine mükemmel bir ingilizce kaynak site

[Linkleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]

Bana inanmayan arkadaşlara İngilizce basit bir açıklama (öğrenciler için) sitesi

[Linkleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]

Grafik ve animasyonlu versiyonu

[Linkleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]

Listeyi uzatmak mümkün.

Bu konu da her gereksiz konu gibi kısa süre sonra gündemimizden düşecek. Unutulup gidecek. Adamlar Marsa robot yollayacak... Kahvedeki amcalar yine her zamanki gibi bu konuyu gündemde tutacak. Bizlerde bir kurtarıcı beklemeye kaldığımız yerden devam edeceğiz.

Hoşçakalın...
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://cografyadersi5.eniyiforum.net
 
Nüfus Piramitleri Tümüyle Yanlış Öğretiliyor
Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
Coğrafya Dersi :: Coğrafya Eğitimi :: Coğrafya Öğretimi-
Buraya geçin: